TradyonKennisbank
Bankmutaties: de regels op je bankafschrift, en van MT940 naar CAMT.053
Een bankmutatie is één regel op je bankafschrift: een bedrag dat erbij of eraf ging, met de datum, de tegenrekening en de omschrijving. Je boekhouding leest die regels in en koppelt ze aan facturen. Het bestand waarin de bank ze aanlevert, verschuift van het oude MT940 naar CAMT.053.
TradyonBijgewerkt op 8 november 2026
De Betaalvereniging noemt CAMT.053 de moderne opvolger van MT940, met uitgebreidere en beter gestructureerde gegevens. Een einddatum voor MT940 noemt zij niet, en Rabobank biedt op dit moment beide formaten aan. Kijk voor de datum bij je eigen bank.
Waarom het ertoe doet
Wat je ermee wint of verliest
Bankmutaties zijn het bewijs dat er geld is binnengekomen of weggegaan. Pas als een mutatie aan de juiste factuur hangt, klopt je overzicht van openstaande facturen en weet je welke klant nog moet betalen. Hoe beter de omschrijving en het betalingskenmerk in de mutatie staan, hoe vaker je pakket de factuur zelf vindt. Daarom doet het formaat ertoe.
In de praktijk
Hoe het werkt
Wat staat er in een bankmutatie?
De datum, het bedrag, of het erbij of eraf ging, het IBAN en de naam van de tegenpartij, en een omschrijving of betalingskenmerk. Het bestand als geheel bevat ook het begin- en eindsaldo, zodat je ziet of er een dag ontbreekt.
Hoe komen ze in je boekhouding?
Via een bankkoppeling haalt je pakket de mutaties dagelijks op. Zonder koppeling download je een bestand uit internetbankieren en lees je dat in. Lees een bestand nooit twee keer in, anders staan de betalingen dubbel in je administratie.
Wat verandert er met CAMT.053?
CAMT.053 is een XML-bestand volgens ISO 20022, de internationale standaard voor financiële berichten. Het kan meer gegevens per transactie bevatten, en meerdere rekeningen in één bestand. Vraag vóór de overstap na of je pakket CAMT.053 kan inlezen, en vergelijk een paar dagen het MT940- en het CAMT.053-bestand van dezelfde dag.
Waar het misgaat
De valkuil
De overstap naar CAMT.053 behandelen als een bestand met een andere naam. Het formaat is anders opgebouwd, en wat je pakket ermee doet kan verschuiven. In AFAS vindt de automatische controle op dubbel inlezen bijvoorbeeld alleen plaats bij SWIFT-bestanden, dus bij MT940; bij CAMT.053 let je daar zelf op. AFAS raadt bovendien aan alleen regels tot en met gisteren in te lezen, omdat een tweede bestand van dezelfde dag dubbele regels kan geven. Lees na de overstap de eerste weken kritisch mee: staan de omschrijvingen er nog in, en worden dezelfde betalingen nog herkend?
In je eigen systeem
Hoe AFAS, Exact Online en Business Central hiermee omgaan
AFAS leest bankafschriften in als CAMT.053 of als MT940, en schrijft zelf dat het MT940-formaat vervangen zal worden door CAMT. Via een bankkoppeling haalt AFAS afschriften op bij ABN AMRO, ING, Rabobank, Knab en BNG Bank. Daarna lettert het betalingen af op betalingskenmerk, IBAN en factuurnummer; regels die het niet herkent, verwerk je met de hand. Exact Online haalt transacties op via een bankkoppeling, en handmatig importeren kan met een bestand in een standaardformaat, volgens Exact meestal MT940. Exact noemt daarnaast een Bank Agent die betalingen met AI aan inkoop- en verkoopfacturen koppelt. De Nederlandse versie van Business Central noemt als importprotocollen drie Rabobank-formaten en SEPA CAMT, en stelt vereffeningen voor die je controleert voordat je boekt; een Copilot-functie, nog in preview, zoekt daarna naar extra koppelingen, ook één bankregel voor meerdere facturen. Zo stond het op 8 november 2026 in de helpteksten. Herkent je pakket het grootste deel zelf en blijven er per week een handvol over, dan is de rest met de hand goed te doen.
Wat je pakket niet zelf kan koppelen, is vaak wel te herleiden: een betaling voor drie facturen zonder kenmerk, of een bedrag dat net afwijkt. Daar hoort een voorstel bij dat iemand goedkeurt.
Veelgestelde vragen
Over bankmutaties
Wat zijn bankmutaties?›
De afzonderlijke bij- en afschrijvingen op je bankrekening, elk met datum, bedrag, tegenrekening en omschrijving. Samen vormen ze het bankafschrift. In de boekhouding lees je ze in om betalingen aan facturen te koppelen; dat koppelen heet afletteren.
Wat is het verschil tussen MT940 en CAMT.053?›
Allebei zijn het bestanden waarin de bank je afschrift aanlevert. MT940 is het oudere SWIFT-formaat, CAMT.053 een XML-bestand volgens ISO 20022. De Betaalvereniging noemt CAMT.053 de moderne opvolger, met uitgebreidere en beter gestructureerde gegevens en de mogelijkheid om meerdere rekeningen in één bestand op te nemen.
Wanneer stopt mijn bank met MT940?›
Dat verschilt per bank, en de officiële bronnen die wij op 8 november 2026 nalazen, noemen geen datum. Rabobank biedt op dit moment zowel CAMT.053 als MT940 Structured aan. Kijk in de berichten van je eigen bank, en vraag je softwareleverancier of je pakket CAMT.053 al kan inlezen; dat laatste kun je nu al regelen.
Wat staat er op een bankafschrift?›
Het beginsaldo, alle bij- en afschrijvingen van die periode met hun gegevens, en het eindsaldo. Klopt het beginsaldo niet met het eindsaldo van het vorige afschrift, dan ontbreekt er iets. AFAS blokkeert een opgehaald afschrift bijvoorbeeld als het beginsaldo niet klopt.
Kan ik bankmutaties automatisch laten boeken?›
Voor een deel. Exact Online kan bij het importeren boekingen aanmaken met de optie Automatisch Afboeken. AFAS kan een opgehaald afschrift bij een API-koppeling direct verwerken als je dat in de boekingslay-out instelt, en verwerkt dan alleen de regels die het herkent. Wat niet herkend wordt, blijft voor een mens.
Hoe lang moet je bankafschriften bewaren?›
Zeven jaar, net als de rest van je administratie. Reken er niet op dat je bank ze zo lang voor je beschikbaar houdt: de bewaarplicht ligt bij jou. Bewaar ze zoals je ze kreeg, als bestand of pdf.
Zelf nalezen
Bronnen
- CAMT.053, Betaalvereniging Nederland: CAMT.053 als ISO 20022-opvolger van MT940 en wat erin staat.
- Zakelijk rekeningafschrift ontvangen, Rabobank: de downloadformaten CAMT.053, CAMT.052, MT942 en MT940 Structured.
- Welke bestandsformaten kan je inlezen als bankafschrift?, AFAS Help Center: CAMT.053 en MT940 in AFAS, en dat MT940 vervangen wordt.
- Bankafschrift inlezen, AFAS Help Center: de controle op dubbel inlezen alleen bij SWIFT-bestanden.
- Bankafschriften via bankkoppeling, AFAS Help Center: de banken met een koppeling, direct verwerken en blokkeren bij een verkeerd beginsaldo.
- Bankafschriften matchen met openstaande posten, AFAS Help Center: de volgorde van herkennen en het handmatig verwerken van de rest.
- Bankafschriften importeren, Exact Support: bankkoppeling, handmatig importeren en Automatisch Afboeken.
- AI-agents van Exact, exact.com: wat Exact over de Bank Agent zegt.
- Importeren en afstemmen van bankafschriften, Microsoft Learn: de importprotocollen in de Nederlandse versie van Business Central.
- Bankrekeningen reconciliëren en betalingen vereffenen, Microsoft Learn: voorgestelde vereffeningen controleren voordat je boekt.
- Bankrekeningen afstemmen met Copilot (preview), Microsoft Learn: extra koppelingen na de standaardmatching.
- Hoelang moet u gegevens bewaren?: de bewaartermijn van 7 jaar, op belastingdienst.nl.
Verder lezen
Verwante begrippen
Afletteren
Afletteren is het koppelen van een ontvangen of gedane betaling aan de bijbehorende factuur, zodat de openstaande post verdwijnt.
Openstaande facturen
Openstaande facturen zijn facturen die je hebt verstuurd maar die nog niet of niet helemaal zijn betaald.
Bewaarplicht administratie
De fiscale bewaarplicht is zeven jaar: alle gegevens die van belang zijn voor de belastingheffing moet je zeven jaar beschikbaar houden.
Benieuwd wat een digitale collega hiervan in je ERP kan klaarzetten? Bekijk de digitale binnendienst of de koppeling voor AFAS, Exact Online en Business Central.
Aan de slag
Kost dit bij jullie nog handwerk?
In een kort gesprek stellen we vast waar de tijd blijft en wat het oplevert om dat weg te nemen. Levert het te weinig op, dan zeggen we dat gewoon.
