Kennisbank

EOQ-formule (formule van Camp): de economische bestelhoeveelheid berekenen

De EOQ-formule, ook de formule van Camp, berekent hoeveel je per keer bestelt zodat bestelkosten en voorraadkosten samen zo laag mogelijk zijn. EOQ staat voor Economic Order Quantity, de economische bestelhoeveelheid. De formule zegt hoeveel je bestelt, niet wanneer: dat bepaalt het bestelpunt.

TradyonBijgewerkt op 8 november 2026

2 × jaarvraag × kosten per bestellingvoorraadkosten per stuk per jaar
EOQ²

Trek de wortel uit de uitkomst en je hebt de EOQ. Voorbeeld: 4.800 stuks per jaar, € 40 per bestelling en € 2,50 voorraadkosten per stuk per jaar. Dan is 2 × 4.800 × 40 / 2,50 = 153.600, en de wortel daarvan is ongeveer 392 stuks: zo'n twaalf bestellingen per jaar.

Waarom het ertoe doet

Wat je ermee wint of verliest

Elke bestelling kost geld, ook als niemand het zo noemt: de tijd van de inkoper, de ontvangst, de factuurcontrole en soms vracht. Voorraad kost ook geld: rente over wat erin vastzit, ruimte en het risico dat iets veroudert. Bestel je vaak kleine aantallen, dan betaal je veel aan bestellen. Bestel je zelden grote aantallen, dan betaal je veel aan voorraad. De EOQ ligt daartussen, en laat zien naar welke kant je nu doorslaat.

In de praktijk

Hoe het werkt

Hoe reken je de EOQ uit?

Je hebt drie getallen nodig: de jaarvraag, wat één bestelling kost en wat één stuk een jaar op voorraad kost. Dat laatste reken je vaak als percentage van de inkoopprijs: met 20% is dat bij € 12,50 per stuk € 2,50. In het voorbeeld kom je zo op 392 stuks. Bij dat aantal zijn de bestelkosten en de voorraadkosten even hoog, allebei ongeveer € 490 per jaar.

Wat als je leverancier een staffel of minimale afname heeft?

Dan is de EOQ een beginpunt, geen antwoord. Geeft de leverancier 3% korting vanaf 1.000 stuks, dan bespaar je in het voorbeeld € 1.800 per jaar op de inkoopprijs, terwijl bestellen en voorraad samen zo'n € 425 meer kosten: de staffel wint. Vraagt hij minimaal 500 stuks, dan kost dat maar € 29 per jaar extra, omdat de kosten rond de EOQ nauwelijks oplopen.

Hoe hangt de EOQ samen met bestelpunt en veiligheidsvoorraad?

De EOQ zegt hoeveel je bestelt, het bestelpunt wanneer: bij de voorraadstand die je verbruik tijdens de levertijd plus je veiligheidsvoorraad dekt. De veiligheidsvoorraad staat los van de EOQ. Je gemiddelde voorraad is ongeveer de helft van de bestelhoeveelheid plus de veiligheidsvoorraad; met 100 stuks buffer is dat in het voorbeeld zo'n 296 stuks.

Waar het misgaat

De valkuil

De EOQ toepassen waar zijn aannames niet gelden. De formule gaat uit van een gelijkmatige vraag, vaste kosten per bestelling en een vaste prijs. Een seizoensartikel, een artikel dat snel veroudert of een leverancier met staffels valt daarbuiten. Let ook op de bestelkosten: bestel je tien artikelen tegelijk bij één leverancier, dan deel je die kosten, en ligt de juiste hoeveelheid per artikel lager dan de formule per artikel zegt. Moet je juist een vrachtgrens halen voor franco levering, dan werkt het andersom.

In je eigen systeem

Hoe AFAS, Exact Online en Business Central hiermee omgaan

In de documentatie die wij lazen, rekent geen van de drie pakketten de EOQ voor je uit; ze leggen wel vast wat je ermee bepaalt. AFAS vult bij een bestelvoorstel de voorraad aan tot het aantal dat je instelt zodra de economische voorraad onder het minimum zakt, en houdt rekening met de bestelstaffel en het minimumaantal. Let op: een bestelstaffel is in AFAS een veelvoud, zoals per 12, geen prijsstaffel. Profit 8 voorspelt daarnaast de afzet voor het bestelvoorstel; kosten per bestelling of voorraadkosten noemt AFAS daarbij niet. Exact Online legt per artikel en magazijn een bestelpunt, veiligheidsvoorraad en maximale voorraad vast, met een bestelbeleid zoals een vaste bestelhoeveelheid; in een deel van de handelspakketten komt daar per leverancier een minimale afname bij. Business Central kent als bestelbeleid onder meer een vast bestelaantal en een maximale voorraad, en past het voorstel aan op een minimaal en maximaal bestelaantal en een veelvoud. Zo stond het op 8 november 2026 in de documentatie. De EOQ reken je dus zelf uit en vul je in als bestelhoeveelheid. Bij een handvol artikelen met een stabiele vraag is een spreadsheet die je eens per jaar bijwerkt genoeg.

De EOQ zegt wat in theorie het goedkoopst is. In de praktijk bepalen de minimale afname en de vrachtgrens van je leverancier vaak hoeveel je bestelt, en dat bundelen kan klaarstaan in je besteladvies. Jij beslist wat er besteld wordt.

Veelgestelde vragen

Over EOQ-formule

Wat is de formule van Camp?›

Dezelfde formule als de EOQ: de wortel uit twee keer de jaarvraag maal de kosten per bestelling, gedeeld door de voorraadkosten per stuk per jaar. In het Nederlands heet hij vaak naar Camp. Ook ERP-leverancier Infor noemt de berekening in zijn handleiding Economic Order Quantity (Camp).

Welke bestelkosten tel je mee?›

Alles wat per bestelling terugkomt, los van het aantal: de tijd van de inkoper, de ontvangst, het controleren en boeken van de factuur, en vaste vrachtkosten per zending. De inkoopprijs zelf hoort er niet bij. Weet je het niet precies, reken dan met een schatting: omdat je de wortel neemt, geven twee keer zo hoge bestelkosten maar zo'n 41% meer bestelhoeveelheid.

Wat zijn voorraadkosten per stuk?›

Wat het kost om één stuk een jaar op voorraad te hebben: rente over het geld dat erin zit, opslag, verzekering en het risico op veroudering of schade. Veel bedrijven rekenen met een percentage van de inkoopprijs. Welk percentage past, hangt af van je financiering en je assortiment; een vaste norm is er niet.

Wanneer gebruik je de EOQ beter niet?›

Bij een grillige of seizoensgebonden vraag, bij artikelen die snel verouderen of beperkt houdbaar zijn, en als staffels, een minimale afname of een vrachtgrens de prijs bepalen. Reken dan de totale kosten uit voor de paar hoeveelheden die echt kunnen, zoals in het voorbeeld met de staffel van 1.000 stuks, en kies de goedkoopste.

Zelf nalezen

Bronnen

Aan de slag

Kost dit bij jullie nog handwerk?

In een kort gesprek stellen we vast waar de tijd blijft en wat het oplevert om dat weg te nemen. Levert het te weinig op, dan zeggen we dat gewoon.