Kennisbank
Omloopsnelheid van de voorraad: berekenen en verbeteren
De omloopsnelheid geeft aan hoe vaak je je voorraad in een jaar volledig verkoopt en vervangt. Je berekent hem door de inkoopwaarde van de omzet te delen door de gemiddelde voorraadwaarde. Een omloopsnelheid van 6 betekent dat je voorraad zes keer per jaar rondgaat, oftewel dat een artikel gemiddeld zo'n twee maanden ligt.
Deel 365 door de uitkomst en je hebt het aantal dagen dat een artikel gemiddeld ligt. Reken met de inkoopwaarde, niet met de omzet, anders zit je marge in de teller en komt het cijfer te hoog uit.
Waarom het ertoe doet
Wat je ermee wint of verliest
Voorraad is geld dat in het magazijn ligt in plaats van op de bank. De omloopsnelheid vertelt hoe hard dat geld werkt. Twee bedrijven met dezelfde omzet en een verschillende omloopsnelheid hebben een compleet ander werkkapitaal, en daarmee een andere financiële armslag, ook als hun winst-en-verliesrekening er hetzelfde uitziet.
In de praktijk
Hoe het werkt
De berekening
Inkoopwaarde van de omzet gedeeld door de gemiddelde voorraadwaarde. Gebruik de inkoopwaarde en niet de omzet, anders reken je je marge mee en komt het cijfer te hoog uit. De gemiddelde voorraad bepaal je bij voorkeur over meerdere meetmomenten, niet alleen op 31 december.
Omrekenen naar dagen
365 gedeeld door de omloopsnelheid geeft het aantal dagen dat een artikel gemiddeld ligt. Voor veel mensen is "51 dagen op voorraad" concreter dan "omloopsnelheid 7,2".
Per artikelgroep kijken
Een totaalcijfer verbergt het probleem. Splits uit naar artikelgroep of leverancier en je ziet welke groep de rest omlaag trekt, meestal een kleine groep artikelen die nauwelijks beweegt.
Waar het misgaat
De valkuil
Een hoge omloopsnelheid nastreven als doel op zich. Wie zijn voorraad te ver terugbrengt, verkoopt sneller nee en levert incompleet, en dat kost meer dan de rente op de voorraad die je uitspaarde. Het gaat om de balans tussen omloopsnelheid en leverbetrouwbaarheid; die twee cijfers hoor je altijd naast elkaar te lezen.
In je eigen systeem
Hoe AFAS, Exact Online en Business Central hiermee omgaan
De gegevens staan in AFAS, Exact Online en Business Central: voorraadwaarde, inkoopwaarde en mutaties per artikel. Een kant-en-klaar omloopsnelheidscijfer per artikelgroep dat elke maand vanzelf ververst, zit er standaard niet in. In de praktijk betekent dat een export naar Excel, en daarmee een cijfer dat een paar keer per jaar wordt bekeken in plaats van maandelijks gestuurd.
Een kengetal dat in Excel staat, wordt achteraf bekeken. Een kengetal in een dashboard dat elke ochtend ververst, wordt gestuurd.
Veelgestelde vragen
Over omloopsnelheid
Wat is een goede omloopsnelheid?›
Dat verschilt te sterk per branche om één getal te noemen. Verse levensmiddelen draaien tientallen keren per jaar rond, technische groothandel met veel specials soms drie tot zes keer. Vergelijk jezelf met je eigen cijfer van vorig jaar en met branchegenoten, niet met een algemene norm.
Wat is het verschil tussen omloopsnelheid en voorraadrotatie?›
Niets, het zijn synoniemen. In het Engels heet het inventory turnover of stock turn. Sommige bedrijven gebruiken "rotatie" specifiek per artikel en "omloopsnelheid" voor het totaal, maar dat is geen vaste afspraak.
Reken je met inkoopwaarde of met omzet?›
Met de inkoopwaarde van de omzet. Reken je met de verkoopomzet, dan zit je marge in de teller en je voorraad tegen inkoopprijs in de noemer, appels en peren, met een te rooskleurig cijfer als uitkomst.
Hoe verbeter je de omloopsnelheid?›
Begin bij de artikelen die het cijfer omlaag trekken: incourante voorraad afboeken of afprijzen, bestelhoeveelheden verlagen bij artikelen die traag lopen, en levertijden per leverancier realistisch instellen zodat je bestelpunt niet onnodig hoog staat.
Verder lezen
Verwante begrippen
Incourante voorraad
Incourante voorraad is voorraad die je niet meer tegen de normale prijs kwijtraakt: verouderde artikelen, restanten, producten uit een vervallen assortiment of goederen die technisch achterhaald zijn.
Backorder
Een backorder is het deel van een bestelling dat niet geleverd kon worden en blijft openstaan tot de voorraad er weer is.
OTIF
OTIF staat voor On Time In Full: het percentage orders dat zowel op de afgesproken datum als volledig is geleverd.
Draai je op een groter ERP? Bekijk de AFAS-koppeling, de Exact Online-koppeling of de Business Central-koppeling.
Aan de slag
Kost dit bij jullie nog handwerk?
In een kort gesprek stellen we vast waar de tijd blijft en wat het oplevert om dat weg te nemen. Levert het te weinig op, dan zeggen we dat gewoon.
