Kennisbank
Voorraadbeheer: de afweging tussen te veel en te weinig
Voorraadbeheer is het sturen op wat je op voorraad houdt, wanneer je bijbestelt en hoeveel. Het doel is niet zo min mogelijk voorraad, en ook niet altijd kunnen leveren, maar de balans daartussen: genoeg om je klanten te bedienen, niet zoveel dat je geld onnodig vaststaat.
Waarom het ertoe doet
Wat je ermee wint of verliest
Voorraad is werkkapitaal in fysieke vorm. Elke euro in het magazijn is een euro die niet op de bank staat, en die bovendien ruimte kost, veroudert en soms afgeschreven moet worden. Tegelijk kost te weinig voorraad omzet en klanten. Voorraadbeheer is daarmee geen magazijnkwestie maar een financiële afweging die dagelijks wordt gemaakt.
In de praktijk
Hoe het werkt
Bestelpunt en veiligheidsvoorraad
Het bestelpunt is de stand waarbij je opnieuw bestelt: verbruik tijdens de levertijd plus een buffer. Die buffer, de veiligheidsvoorraad, dekt af dat de vraag of de levertijd tegenvalt.
Niet elk artikel gelijk behandelen
Een klein deel van je artikelen vertegenwoordigt meestal het grootste deel van je omzet. Die verdienen strakke sturing; de lange staart eronder niet. Dat onderscheid maak je met een ABC-analyse.
Meten of het werkt
Twee cijfers samen vertellen het verhaal: de omloopsnelheid laat zien hoe hard je voorraad werkt, de leverbetrouwbaarheid of je nog kunt leveren. Eén van de twee los bekijken leidt tot verkeerde conclusies.
Waar het misgaat
De valkuil
Sturen op gevoel en op de laatste keer dat het misging. Na een nee-verkoop gaat de voorraad van dat artikel omhoog, na een afboeking omlaag, en zo beweegt het bestelpunt mee met incidenten in plaats van met de werkelijke vraag. Het gevolg is te veel van wat traag loopt en te weinig van wat hard gaat.
In je eigen systeem
Hoe AFAS, Exact Online en Business Central hiermee omgaan
AFAS, Exact Online en Business Central kunnen alle drie bestelpunten en minimumvoorraden vastleggen en daarop een bestelvoorstel genereren. Wat ze niet doen is die instellingen zelf bijstellen als de vraag verandert of als een leverancier structureel later levert dan de ingestelde levertijd. Dat blijft handwerk, en juist daarom staan die getallen bij veel bedrijven al jaren op de waarde die ooit bij de implementatie is ingevuld.
Een bestelpunt dat meebeweegt met de werkelijke vraag en de werkelijke levertijd, hoeft niet elk kwartaal met de hand nagelopen te worden.
Veelgestelde vragen
Over voorraadbeheer
Wat is een goed voorraadniveau?›
Dat volgt uit je servicedoel en je levertijd, niet uit een vuistregel. Wil je 95% van de orders direct kunnen leveren en is de levertijd twee weken, dan bepaalt de spreiding in je vraag hoeveel buffer daarvoor nodig is. Bij een grillige vraag is dat aanzienlijk meer dan bij een stabiele.
Wat is het verschil tussen voorraadbeheer en magazijnbeheer?›
Voorraadbeheer gaat over hoeveel je aanhoudt en wanneer je bestelt. Magazijnbeheer gaat over waar het ligt en hoe het eruit komt, locaties, picken, inpakken. Het eerste is een financiële vraag, het tweede een logistieke.
Kan ik voorraadbeheer in Excel doen?›
Bij een beperkt aantal artikelen prima. Het wordt problematisch zodra meerdere mensen ermee werken of zodra de lijst niet meer overeenkomt met wat er in je ERP staat, dan heb je twee waarheden en kost het uitzoeken meer tijd dan het bijhouden.
Hoe verbeter ik mijn voorraadbeheer?›
Begin met meten: omloopsnelheid per artikelgroep en een ABC-analyse. Meestal blijkt een kleine groep artikelen het grootste deel van het vastgezette geld te veroorzaken. Daar zit de winst, niet in het gelijkmatig verlagen van alles.
Verder lezen
Verwante begrippen
ABC-ANALYSE
Een ABC-analyse verdeelt je artikelen in drie groepen op basis van hun aandeel in omzet of verbruikswaarde.
Omloopsnelheid
De omloopsnelheid geeft aan hoe vaak je je voorraad in een jaar volledig verkoopt en vervangt.
Veiligheidsvoorraad
De veiligheidsvoorraad is de extra voorraad die je aanhoudt om tegenvallers op te vangen: een vraag die hoger uitvalt dan verwacht, of een levering die later komt dan afgesproken.
Draai je op een groter ERP? Bekijk de AFAS-koppeling, de Exact Online-koppeling of de Business Central-koppeling.
Aan de slag
Kost dit bij jullie nog handwerk?
In een kort gesprek stellen we vast waar de tijd blijft en wat het oplevert om dat weg te nemen. Levert het te weinig op, dan zeggen we dat gewoon.
